Tagarchief: Prometheus Statue

Prometheus is terug!

Ineens was hij weg, onze Prometheus. Begin 2012 werd het beeld gestolen, vermoedelijk door bronsdieven. Nu na 4 jaar, zal Prometheus weer het Mekelpark sieren. Op vrijdag 8 januari 2016 wordt het beeld van kunstenaar Willem Jager onthuld door Rector Magnificus Karel Luyben tijdens de diesviering van de TU.

Wie is Prometheus?
Prometheus was volgens de Griekse mythologie de sterveling die het vuur van de goden stal en aan de mensen gaf. Hij kreeg hiervoor een gruwelijke straf: hij werd aan de Kaukasus gebonden en een adelaar pikte zijn lever uit. Elke dag. Want de lever groeide ’s nachts weer aan. Uiteindelijk werd hij door Herakles bevrijd.

256px-Prometheus_Adam_Louvre_MR1745_edit_atoma
Beeld van Prometheus en de adelaar door Nicolas-Sebastien Adam uit 1762 (Louvre)

 

Met het vuur dat Prometheus aan de mensen schonk gaf hij de techniek een enorme impuls. Men kon nu metalen smelten en tot werktuigen maken, potten bakken en huizen verwarmen. Dit is waarom het vuur van Prometheus het symbool is geworden van de TU Delft.

TU_Delft_logo_RGBEen beeld met geschiedenis
Het oorspronkelijke Prometheusbeeld werd door Oswald Wenckebach, buitengewoon hoogleraar ‘Boetseren’ aan de Technische Hogeschool Delft, ontworpen en gemaakt in 1953. Het was een geschenk van de Vereniging van Delftse Ingenieurs aan de TH voor haar 100-jarige bestaan. Het beeld heeft lange tijd bij de entree van het voormalige hoofdgebouw (het huidige gebouw van de faculteit Bouwkunde) gestaan en sinds 2007 vond het zijn plek in het Mekelpark.

Microsoft Word - Prometheus presentatie Gemeente
Het beeld voor het voormalige hoofdgebouw op Julianalaan 132.

 

De diefstal laat een groot gat achter
Studenten en personeel waren verontwaardigd over de diefstal van het beeld dat bijna 60 jaar op de campus stond. Vrij snel na de diefstal schreef TU Delft Library samen met Marketing & Communicatie een prijsvraag uit voor het ontwerp van een nieuw beeld. Het design van alumnus en (inmiddels oud-)collega van de TU Delft, Willem Jager, won. Het beeld van Jager is een ode aan het originele beeld. Het is een 4 cm dikke plaat met een gat in de vorm van het oude Prometheusbeeld wat de diefstal symboliseert. Het wordt scheef over de oude natuurstenen sokkel geplaatst, zodat Prometheus richting de aula kijkt en de in het steen gehouwen boeien waarmee hij geketend was, zichtbaar blijven.

Microsoft Word - Prometheus presentatie Gemeente
De boeien op de sokkel van het Prometheusbeeld.

 

Microsoft Word - Prometheus presentatie Gemeente
Jagers ontwerp

 

Bijgedraaid
Het oorspronkelijk design dat Jager maakte in 2012 is aangepast in samenspraak met de zoon van Wenckebach. Jager had een frontale contour van Prometheus overgenomen van een oude foto. Alleen bleek het hoofd vanuit dit perspectief erg gedrongen. Er is uiteindelijk gekozen voor een zijaanzicht zodat ook de landing van Prometheus op de aarde duidelijk te zien is. Zo komt de essentie van het oorspronkelijke beeld beter naar voren.

Microsoft Word - Prometheus presentatie Gemeente
Links het oorspronkelijke ontwerp, rechts het nieuwe ontwerp

 

Een knap staaltje
Het nieuwe Prometheusbeeld is gemaakt van Cortenstaal. Een roestig uitziend metaal dat weerbestendig is en goed past bij het groen van het Mekelpark. Daarnaast heeft het materiaal zelf weinig waarde waardoor een herhaling van diefstal minder waarschijnlijk is.
Hier kun je zien hoe Prometheus uit de plaat gesneden werd bij plaatsnijderij Rossen in Heerjansdam:

Ontwerper
Willem Jager studeerde Civiele Techniek met als afstudeerrichting ‘Ontwerpen van gebouwen’. Hij werkte daarna bij de bouwdiensten van Defensie en bij de TU Delft waar hij (mede)verantwoordelijk was voor onder andere de uitbreiding van TBM, de nieuwbouw van de Library en de aanleg van het Mekelpark. Sinds kort heeft hij zich volledig gestort op de kunst en werkt hij als 3D-ontwerper/ kunstenaar. Zijn missie is om kunst te maken die verfraait, verwondert, verontrust of ontregelt. Hij wil dat zijn werken emoties oproepen bij de toeschouwers. Meer informatie vind je op www.willemjager.com.

Foto Willem square
Willem Jager (foto door Conny Kersbergen)

Virtuele Prometheus

Op donderdag 13 september is onder leiding van Karel Luyben gesproken met vertegenwoordigers uit verschillende hoeken van de TU Delft, met het doel om het gestolen beeld van Prometheus te vervangen door een virtuele reconstructie!

Eerder al schreef TU Delft een prijsvraag uit voor het vervangen van Prometheus door een nieuw beeld. Willem de Jager won die prijsvraag met een ontwerp dat bestaat uit een grote plaat cortenstaal waar het silhouet van Prometheus uit is weggelaten, “De leegte die het achterliet”. Dit beeld wordt binnenkort gemaakt en zal begin volgend jaar worden onthuld.
Naast dit nieuwe beeld van Prometheus wilde Luyben echter ook een virtuele, zo exact mogelijke kopie van het oorspronkelijke beeld.  Hier ligt een mooie ingenieursuitdaging: zijn we als TU Delft in staat om op basis van oude, of recente foto’s van het beeld een nieuwe Prometheus te maken?

Emiel Hendriks, (EWI), Zjenja Doubrovski (IO), Ben Gorter (CiTG) en Erwin van Asbeck – die dit idee heeft aangebracht (Science Centre Delft) – staken ten kantore van Luyben de koppen bij elkaar om af te stemmen of dit binnen redelijke grenzen een haalbaar project zou kunnen zijn.

Uiteindelijk werd besloten om van een bij het KIVI aanwezige remake van het Prometheusbeeld, dat helaas geen exacte kopie is, een 3D laserscan te maken. Dit levert een ruwe virtuele vorm. Van datzelfde beeld wordt een 360graden foto gemaakt met 72 foto’s waarvan een filmpje gemaakt kan worden. Studenten van Doubrovski (Product Engineering) gaan hiermee aan de slag om dit tot een virtueel model om te vormen.

Een echt fraaie en goed lijkende kopie kan echter alleen gemaakt worden op basis van bestaande foto’ s van het verloren gegane beeld. Deze foto’s moeten eveneens worden samengevoegd tot virtueel beeld, maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. De foto’s zullen uiteindelijk ook dienen om de juiste textuur en details aan te brengen. Ook deze tweede methode wordt door studenten van Doubrovski opgepakt.

Om een goed resultaat te kunnen bereiken is een zo groot mogelijke hoeveelheid goede foto’s van Prometheus nodig. Die (liefst digitale) foto’s worden dan softwarematig rechtgezet, perspectivisch aangepast, op schaal gebracht enzovoort, zodat ze gezamenlijk alle kanten van Prometheus kunnen belichten.

Oproep!

Heb je min of meer recentelijk een foto  van het standbeeld gemaakt, mail deze dan naar prometheus@nieuwemeestersdelft.nl.

Het in het e-mailadres genoemde projectbureau Nieuwe Meesters Delft is een samenwerkingsverband tussen Gemeente Delft en TU Delft over de ontwikkeling en toepassing van ICT op Erfgoed gerelateerde onderwerpen. Het bureau makelt, schakelt en verleent hand- en spandiensten, ook voor de nieuwe Virtuele Prometheus.

Meer informatie?

Overige betrokkenen

Overpeinzingen van Prometheus

 

Ik kon het niet langer aanzien hoe de gewone mens honger moest lijden en rillend van de kou moest leven in schamele hutten, terwijl de Goden een luxueus leven leidden in verwarmde kastelen op de Olympus, met weelderige banketten, danspartijen en van alles meer dan voldoende in huis. De schandalige braspartijen, hun kinderachtige ruzies, hun egoïstische gedrag was schrijnend om te zien naast de zware leefomstandigheden van de mensen op aarde.Ik besloot de mensheid te hulp te schieten en hun het middel te bezorgen waarmee ze zelf gereedschappen konden maken,stenen konden bakken en hun voedsel beter konden bereiden: Ik besloot de Goden het geheim van het vuur te ontfutselen!

Ja beste mensen, jullie hebben het nu dankzij mij een stuk beter. Jullie hebben de controle over je leefomgeving,jullie welstand en welzijn is enorm toegenomen. Maar helaas zorgt het vuur ook voor verwoestingen. Je kunt er niet alleen gereedschappen, maar ook wapens mee maken; je kunt er niet alleen stenen mee bakken, maar ook dorpen mee platbranden,je kunt er niet alleen voedsel mee bereiden, maar ook mensen op gruwelijke wijze mee straffen. Ik begrijp wel dat de Goden dit vuur niet zomaar aan de mensen wilden geven! Maar toch geloof ik dat ik er goed aan gedaan heb. Waren jullie nou maar wat verstandiger, dan hoefde ik me niet nog steeds zo schuldig te voelen.

Ik heb mijn daad duur moeten bekopen. Vastgebonden werd ik, aan de Kaukasus, waarbij Ethon de adelaar iedere dag mijn lever wegpikte. Dat is vreselijk! Maar het ergste is dat ik niet gewoon mocht sterven. Iedere nacht groeide de lever weer aan en de volgende ochtend kwam die vermaledijde vogel weer terug. Gelukkig heeft Heracles me uiteindelijk bevrijd, maar nu knaagt nog mijn geweten nog een beetje aan mij. Ik hoop dat de mensheid goed gebruik zal blijven maken van mijn geschenk. Het is een hele verantwoordelijkheid om een geschenk van de Goden te beheren!

Tekst: Han Heijmans

Ontwerp jij het nieuwe beeld van Prometheus? Ga naar de website

Volg de berichten over deze actie op Twitter: https://twitter.com/#!/PrometheusTUD