Categorie archief: Open Access

Delen met velen – gegevensbeheer bij de TU Delft

door Alastair Dunning, a.c.dunning@tudelft.nl

In het kielzog van de Open Access-beweging voor wetenschappelijke artikelen zien we de beweging die pleit voor toegankelijkheid van de wetenschappelijke gegevens zelf, dus de gegevens die de basis vormen voor het wetenschappelijk debat.

Neem bijvoorbeeld een van de projecten die momenteel door de faculteit Bouwkunde worden uitgevoerd. In het project ‘Rhythm of data_stewardshipthe Campus’, geleid door universitair docent Stefan van der Spek, wordt een enorme dataset gemaakt van het gebruik van wifi door medewerkers en studenten op de hele campus van de TU Delft.

Uit een dergelijke rijke dataset kunnen onderzoekers, studenten, maar ook andere geïnteresseerden, informatie halen over hoe docenten, studenten, promovendi en ondersteunend personeel de wifi van de universiteit gebruiken.

Er kunnen allerhande vragen worden gesteld over bijvoorbeeld de interactie tussen personen in verschillende soorten groepen en over verandering van houding en gedrag op bepaalde plaatsen en bepaalde tijdstippen.

Vanuit het Research Data Services-team van de Library is er grote belangstelling voor wat er gebeurt met de verzamelde gegevens. Een dergelijke catalogus van digitaal gedrag is niet alleen interessant voor de collega’s en studenten van Stefan, maar ook voor vele anderen over de hele wereld die de gegevens willen hergebruiken.

Maar voordat dergelijke onderzoeksgegevens kunnen worden hergebruikt, moeten er een aantal vragen worden beantwoord. Hoe worden ze gedocumenteerd? Hoe worden ze geanonimiseerd? Hoe worden ze gearchiveerd? Hoe worden ze geciteerd? Dit zijn vragen die betrekking hebben op Data Stewardship.

Bij de TU Delft Library is het Research Data Services-team onlangs begonnen met het Data Stewardship-project. De bedoeling is om een weloverwogen werkpraktijk en beleid te initiëren met betrekking tot beheer van onderzoeksgegevens voor alle faculteiten van de TU Delft, zodat men bij elk project kan garanderen dat gegevens goed worden beheerd.

Vier hoofdwaarden liggen hieraan ten grondslag:

  1. Veilige opslag en bescherming van intellectueel kapitaal van wetenschappers
  2. Best practices om ervoor te zorgen dat wetenschappelijke beweringen op lange termijn repliceerbaar zijn
  3. Betere zichtbaarheid van het werk van wetenschappers en betere citatiecijfers
  4. Betere praktijken om tegemoet te komen aan de eisen van financiers, uitgevers en andere partijen met betrekking tot onderzoeksgegevens

De implementatie van deze waarden vormde de basis voor een conceptbeleidskader (https://drive.google.com/open?id=0BxR5kUQ2pArDX1gtQXJNaFRQdTQ). Dit wordt in de zomer op faculteitsniveau besproken. Op basis van de input wordt het beleid en de praktijk aangepast voor de hele universiteit, bijvoorbeeld wat betreft de behoefte aan training in gegevensbeheer voor promovendi. We zullen in deze blog over de voortgang van het project blijven berichten.

10 jaar Delftse Repositories: Een palet aan Open Access activiteiten

Door Just de Leeuwe

TU Delft Repository bestaat 10 jaar. Van het publiceren van enkele digitale dissertaties is het uitgegroeid tot dé plek van de TU Delft waar de output van de universiteit getoond wordt voor de wereld: dissertaties, scripties, boeken, redevoeringen, video-lectures, beeldmateriaal, educatief materiaal. In die tien jaar is veel veranderd. Open Access werd van een verheven ideaal een business model voor uitgevers en de inhoud van Open Access werd verbreed tot Open Science waarbij leermiddelen, open data en software onderdeel werden van een groter geheel.

Deze laatste paar weken van 2014 blikken we in 5 delen terug op deze ontwikkelingen.

In deel 5: Berlin Declaration

Een palet aan Open Access activiteiten

Alle open access activiteiten van TU Delft zijn onderdeel van een proces dat werd ingezet met het onderschrijven van de zogeheten  Berlin Declaration in 2005 [1]. De Library werd door het College van Bestuur destijds aangewezen als onderdeel binnen de universiteit die de uitvoering  rondom Open Access vorm moest geven. Naast de genoemde repositories werd in 2007 een Auteursrechtenwebsite opgezet met een sterke Open Access component.

In  2008 werd vervolgens het Open Access fonds van de TU Delft opgericht die auteurs (tijdelijk) ondersteunt bij de kosten die gemoeid zijn bij het publiceren in een open access journal.  In de periode tot oktober 2014 zijn op deze wijze ruim 170 artikelen gesponsord.

1e uitreiking van een Oxfam geit aan Jacques Pronk in 2010 en 125 maal Open Access  fonds, 2013 Foto: J. de Leeuwe

Het is de verwachting dat de Library de uitbouw van de APC’s, die de komende jaren sterk zal gaan groeien, gaat managen. Met verschillende uitgevers zijn en worden daartoe afspraken gemaakt. Hierdoor zal het percentage Open Access publicaties stijgen en repositories een onmisbare rol blijven spelen in de disseminatie van vrij toegankelijk materiaal.

Objecten in de Delftse repositories in duizendtallen (2005-2014)

10 jaar Delftse Repositories: Uitbouw en groei 2009-2014

Door Just de Leeuwe

TU Delft Repository bestaat 10 jaar. Van het publiceren van enkele digitale dissertaties is het uitgegroeid tot dé plek van de TU Delft waar de output van de universiteit getoond wordt voor de wereld: dissertaties, scripties, boeken, redevoeringen, video-lectures, beeldmateriaal, educatief materiaal. In die tien jaar is veel veranderd. Open Access werd van een verheven ideaal een business model voor uitgevers en de inhoud van Open Access werd verbreed tot Open Science waarbij leermiddelen, open data en software onderdeel werden van een groter geheel.

Deze laatste paar weken van 2014 blikken we in 5 delen terug op deze ontwikkelingen.

In deel 4: Een bredere scope

Uitbouw en groei 2009-2014

In de loop van de jaren werd de scope van het fenomeen repository steeds breder. Meerdere soorten van output, zoals studentenwerk, werden gepresenteerd, voor de TU Delft zelf en voor externe kennispartners. Ook werden er thematische repositories ontwikkeld. De objecten en beschrijvingen TU Delft Repositories groeiden hierdoor sterk tot meer dan 100.000 beschrijvingen.

Subject Repositories

Er werden verschillende subject-repositories gebouwd in opdracht van de klanten. De repository  Hydraulic Engineering werd opgezet in nauwe samenwerking met de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen.  Hierdoor werden duizenden rapporten van Deltares en Rijkswaterstaat en andere kennispartners ontsloten op een thematisch portal.  Voor de faculteit L&R werden waardevolle rapporten uit de luchtvaartgeschiedenis gepresenteerd, waaronder die van de NLR.

Zandgolf Vlieland 1990

Externe repositories

Ook bedrijven en externe kennisinstellingen klopten aan bij TU Delft Repository voor advies en presentatiemogelijkheden van hun wetenschappelijke output in het publieke domein.  Op deze wijze werden rapporten en artikelen van Philips Research, IHE-Unesco, WODC en TNO gepresenteerd in een repositorie-structuur die werden beheerd door TU Delft Library. Al deze  repositories  zijn ook opgenomen in de landelijke NARCIS-infrastructuur.

Studentenscripties

Studentenscripties maken sinds 2008 deel uit van de inhoud TU Delft Repository na een succesvolle pilot bij de Faculteit Bouwkunde.  Voor studenten is het belangrijk om het werk van medestudenten te kunnen zien als inspiratiebron voor de toekomstige studie. Online scripties  zijn voor studenten een prima aanvulling op het CV en een goed referentiekader voor toekomstige werkgevers. Na een langzame start maken  steeds meer faculteiten gebruik van deze dienstverlening van de Library. April 2014 werd de 10.000e studentenscriptie online gezet.

Kees Moerman (rechts) overhandigde namens TU Delft Library in aanwezigheid van haar mentoren Huib de Ridder en Anton Jellema een Bluetooth horloge waarmee zij altijd in contact met haar telefoon of tablet staat.

Beeldbank

Onderdeel van de repository infrastrucuur is de TU Delft Beeldbank voor het online bewaren en delen van multimedia materiaal van de TU Delft. Deze collectie omvat 33.000 digitale foto’s, afbeeldingen, audio- en videobestanden die een relatie hebben met de TU Delft. De beeldbank bevat zowel recent als historisch materiaal.

Repository nieuwe stijl: koloniale architectuur

In de periode 2011-2014 werd gewerkt aan een nieuw soort repository. Op verzoek van de leerstoel Architectuur & Stedenbouw Geschiedenis van de faculteit Architectuur is een repository gebouwd die kan fungeren als een onderzoeksomgeving voor Europese architectuur en stedenbouw die in Europese koloniën werd gerealiseerd tussen 1850 en 1970. De repository biedt online toegang  tot een breed scala gedigitaliseerd bronmateriaal: tekstdocumenten, foto’s films, kaarten en archieven.

Daarnaast bevat de repository informatie over architecten, projecten (gebouwen en stedenbouwkundige plannen) en over de organisaties waar de architecten gestudeerd en/of gewerkt hebben. Onderling is het materiaal verbonden door middel van semantische technieken. De inhoud van de repository wordt door koppelingen met andere linked open data bronnen (Geonames, Arts & Architecture Thesaurus) verrijkt. Zo zal een gebruiker die zoekt op de term “Batavia” ook alle gebouwen vinden die in Jakarta zijn gebouwd.