TU Delft Library sets the Default to Open Science

door: TU Delft Library Open Access Team

Als ik zeg: ‘TU Delft Library wordt het loket voor alle Open Access zaken van de universiteit, van advies tot financiering. TU Delft Library heeft de ambitie om alle geldstromen van Open Access fees te centraliseren. Zij ziet het als haar taak om onderzoekers te informeren over Open Access en hen erop te wijzen om bij het aanvragen van subsidie, zowel bij NWO als Horizon 2020, researchgelden te alloceren om te publiceren’. Wat is daarop uw antwoord?

Al ruim tien jaar was het wachten op een meer fundamentele discussie over de implementatie van Open Access. Een discussie die nu, mede door OA brief OCW Sander Dekker aan de 2e kamer, plaats gaat vinden. De rijksoverheid positioneert zich hierin voor het eerst onomwonden als voorstander van Open Access.  Eerder deden financiers van wetenschappelijk onderzoek en afzonderlijke universiteiten dit al. Toeval of niet, in november 2013 memoreren we het 10-jarige jubileum van  de Berlin Declaration on Open Access to Knowledge. Een verklaring mede ondertekend door de TU Delft en die staat voor vrije toegang tot en hergebruik van wetenschappelijke output.

We zijn daarom blij met de brief van de Staatssecretaris van 15 november 2013. Niet alleen omdat hierdoor de discussie rondom Open Access gestimuleerd wordt. Deze brief  ondersteunt ook de inspanningen van TU Delft Library om het bewustzijn over Open Access onder de onderzoekers van de TU Delft te vergroten.

Het belang van onderzoeksdata

Hoewel wij verheugd zijn met de voornemens  van de staatssecretaris, vinden wij het  jammer dat een aantal belangrijke zaken niet goed benoemd zijn. De scope van Open Access in de brief is naar onze mening te beperkt,  want teruggebracht tot peer reviewed artikelen. Publicaties in boeken, conferentieverslagen, software  en rapporten zijn ook belangrijke wetenschappelijke bouwstenen waar de Open Access discussie zich mee zou moeten bemoeien. Een belangrijke omissie is tevens het uitsluiten van onderzoeksdata. Juist onderzoeksdata zijn de assets van een kennisinstelling. Een grote doorbraak op dit gebied was het kunnen toekennen van ‘digital object identifiers’ (DOI’s) aan onderzoeksdata. Dit zorgde ervoor dat datasets citeerbaar werden en herkend konden worden als belangrijke wetenschappelijke output. TU Delft Library is medeoprichter en lid van DataCite en is gerechtigd DOI’s uit te geven binnen Nederland. Juist door het verbinden, samenvoegen en bundelen van de complete  set van wetenschappelijk output, van ruwe data tot het uiteindelijke gepubliceerde artikel, geven we vorm aan Open Research en Open Education, en daarmee uiteindelijk aan Open Science.

De betekenis van Open Access voor de TU Delft

Al sinds langere tijd is TU Delft Library in verschillende gremia aanwezig om de ontwikkelingen op het terrein van Open Access vorm te geven. Met collega universiteiten (TU Eindhoven, Universiteit Twente, Universiteit Leiden,  en Erasmus Universiteit Rotterdam) en belanghebbende organisaties als NWO en UKB, hebben we gelobbyd in Brussel en Den Haag om een Position Paper on Open Access to Scientific Data in Horizon 2020 van publicaties en Open Access van onderzoeksdata in Horizon 2020.

Het begrip Open Access levert nog steeds verschillende interpretaties op.  Men denkt bij het begrip al snel aan GRATIS en soms ook aan ontoereikende kwaliteit. Open Access gaat echter over ‘toegang en hergebruik’. De publicaties zijn dus wel gratis voor de eindgebruiker maar niet voor de producent. Daar moet duidelijkheid over zijn. Zowel aan Gold Open Access als Green Open Access zijn kosten verbonden. Om de prijzen naar een aanvaardbaar niveau te krijgen, zullen universiteiten professioneel moeten onderhandelen met uitgevers zoals bij (slechts een beperkt) aantal uitgevers nu gebeurt. De TU Delft Library is binnen deze kaders daarom voor beide vormen van Open Access – zowel voor Gold  als Green – om hiermee onze wetenschappers van een breed scala vaan mogelijkheden te kunnen voorzien. We zetten het label ‘Default’ op Open Access.

Een tweede nadeel is het eenzijdig opteren in de brief van de staatssecretaris voor de ‘Gold Road’. Het opnemen van de voorlaatste versie (finale auteurs versie) in  de Repository (‘Green Road’) kan een betaalbaar alternatief zijn in de transitie naar een volledig Open Access model bij de uitgevers.

Al  geruime tijd faciliteren we onze wetenschappers met een Open Access infrastructuur die op alle mogelijke manieren aansluit bij hun wensen. Naast een Institutional Repository voor publicaties en voor onderzoeksdata heeft de TU Delft Library een Beeldbank met open content en diverse subject repositories in beheer. Door middel van een Open Access fonds faciliteren we wetenschappers ook financieel. Bij het toekennen van bijdragen uit dit fonds wordt scherp gekeken naar de reputatie van de uitgevers en hun business modellen. We toetsen, onderzoeken en kwantificeren onze activiteiten om draagvlak onder de wetenschappers te creëren. Er is continu overleg tussen TU Delft Library en de wetenschappers van de TU Delft. Samen met onze Rector Magnificus Karel Luyben vragen wij dit najaar in Faculty Meetings aan de onderzoekers van de TU Delft wat zij van Open Access vinden.

Het is duidelijk dat wij zeker nu al deze activiteiten blijven continueren. Sterker nog wij zullen de TU Delft Library als loket voor vragen over Open Access en de administratie van de financiering daarvan de komende maanden duidelijk neer gaan zetten.

Kortom van Open Access naar Open Science, naar open Culture. Dit alles vraagt om een Open Mind.

TU Delft Library Open Access Team

TU Delft Library – voortgang

Deze week heb ik de medewerkers van de Library ingelicht over onze bezuinigingsvoorstellen. Ik heb al eerder uitgelegd dat het ministerie van OCW het voornemen had om forse ombuigingen door te voeren in subsidies op het terrein van Onderwijs en Wetenschap. Onderdeel hiervan was het voornemen om de “subsidie” van de TU Delft ten aanzien van de landelijke functie van haar bibliotheek stop te zetten. Enige tijd geleden is dat voornemen omgezet in een besluit.

Hoe onterecht wij dit ook vinden, feit is dat wij in het hier-en-nu hier mee moeten omgaan. Het College van Bestuur heeft 12 november 2013 inmiddels het voorgenomen besluit genomen om de door ons voorgestelde maatregelen te accepteren. Wij zijn overigens niet het enige organisatieonderdeel van de universiteit dat is getroffen door bezuinigingen. Alle ondersteunende diensten  moeten de komende jaren geld inleveren, en ook de faculteiten ondervinden een bezuiniging. Dit heeft niet alleen met het intrekken van de subsidie te maken, maar ook met de mogelijkheid dat de overheidsfinanciering van de TU Delft op andere gebieden verder zal krimpen, en er ruimte moet blijven voor innovatie.

Onze bezuinigingsopdracht is uiteindelijk net iets minder dan 15% geworden, een forse aderlating voor een Library die een stevige ambitie heeft, en net (zoals overigens ook het geval bij andere organisatieonderdelen van de universiteit) recent twee bezuinigingsrondes achter de rug heeft.

We hebben goed gekeken naar wat we verwachten dat op ons af gaat komen in de wereld van de bibliotheek, en naar de inhoudelijke gevolgen van het afschaffen van de subsidie voor de landelijke taakgelden. We zien een verschuiving van een klassieke bibliotheek naar een moderne voorziening die de hele research cycle ondersteunt, met een sterk accent op zichtbaarheid van output. We continueren ons e-only beleid en we erkennen dat onze fysieke plek binnen de Delftse campus belangrijk is geworden.

De bezuinigingsvoorstellen lopen langs vier lijnen. De eerste lijn heeft te maken met het overbrengen van Library Management Services (bibliotheekcatalogus, back office administratie en front office zoek- en leverdiensten) naar “the Cloud”. Dit zal leiden tot een aanmerkelijke verbetering van de dienstverlening (onze gebruikers kunnen op 1 plek alles vinden en lezen) en het efficiënter maken van de interne bedrijfsprocessen. De tweede lijn richt zich op het efficiënter maken van de bedrijfsprocessen bij onze twee balies (Library Learning Centre en Bouwkunde) en het op een andere manier inrichten van Ask Your Library (onze virtuele klantenservice). De kanalen waarlangs klanten ons benaderen, veranderen en breiden uit (denk aan sociale media) en de kennis over onze producten en diensten zit verspreid over de organisatie. Dit vraagt om een nieuwe, maar wel slankere, structuur. De derde lijn betreft beleid aangaande collectie. Wij zullen bijvoorbeeld niet meer altijd voor het ruimste aanbod van de bulkpakketten kunnen kiezen. Naast de bulkpakketten willen we in nauw overleg met de faculteiten selectiever kijken naar specifieke vakcollecties, waarbij mogelijk een deel uit de onderzoeksprojecten gefinancierd kan worden. Als vierde lijn zullen we ons management inkrimpen, omdat een kleinere organisatie ook minder managementbehoefte zal hebben.

Ik blijf ook benadrukken dat ons interne uitgangspunt “ik werk met plezier in een prettige en passende werkomgeving” overeind moet blijven. Het totale pakket is geen gemakkelijke exercitie. We leveren  de komende jaren 16 fte in (waarvan het grootste deel, 10 fte, in natuurlijk verloop zit, dat wil zeggen mensen die vanwege het bereiken van hun pensioengerechtigde leeftijd ons verlaten) en we moeten slimmer, slanker en sneller werken omdat we het ook met behoorlijk minder middelen moeten doen.

Wij willen onze ambitie om een innovatieve organisatie te zijn overeind houden. Nieuwe activiteiten – die passen binnen onze visie en strategie – zijn dus ook nog steeds mogelijk. Financiering daarvan zullen we elders moeten zoeken.

Begin volgend jaar publiceren wij ons strategisch plan, dat ons vooruit helpt in de komende jaren, zodat we ondanks deze beperkingen, toch door kunnen gaan met de goede dingen. Wij toetsen onderdelen van dit plan nu bij een klankbordgroep (die bestaat uit een afspiegeling van onze gebruikers).

Wordt vervolgd!

Wilma van Wezenbeek, directeur TU Delft Library
15 november 2013

Science for all

In de nieuwste uitgave van Delft Integraal staat een interview met TU Delft Library directeur Wilma van Wezenbeek.

Aan de vooravond van een wetenschappelijke revolutie

In het artikel gaat zij in op de opmars van vrije kennisuitwisseling dankzij het Internet en deelt haar visie en ideeën over hoe openbare toegang tot wetenschappelijke publicaties zal evolueren.

Lees het interview op TU: Librarian.